Wat betekent het om je website toegankelijk te maken?
Een website toegankelijk maken betekent dat iedereen hem zelfstandig kan gebruiken, ook mensen die slecht zien of horen, of moeite hebben met bewegen of concentreren. Denk aan iemand die alleen met een toetsenbord door je shop gaat. Of aan iemand die een schermlezer alles laat voorlezen. Kan die persoon een product kiezen, een bezorgdag aanklikken en afrekenen zonder hulp, dan zit je goed.
Dat gaat vaker mis dan je zou denken. De ACM testte ongeveer 100 van de grootste Nederlandse webwinkels en de sites van de grootste telecom- en energieaanbieders. Bij 61 procent was het onmogelijk om met hulpapparatuur een bestelling te plaatsen. Nog eens 33 procent had serieuze problemen: bestellen lukte wel, maar kostte veel meer moeite. De oorzaken zijn niet exotisch. Een bestelknop die je niet met het toetsenbord kunt aanklikken, of een Captcha-puzzel waar je niet langs komt.
Is een toegankelijke website verplicht voor jouw bedrijf?
Dat hangt af van twee vragen: hoe groot is je bedrijf, en kan een consument via je site iets afsluiten? De regels komen uit de European Accessibility Act, de Europese richtlijn die je ook als 'toegankelijkheidswet' tegenkomt. Volgens de ACM gelden ze sinds 28 juni 2025, zonder overgangstermijn, voor bedrijven met 10 of meer mensen in dienst of een jaaromzet boven de € 2 miljoen. Eén van de twee is genoeg.
Blijf je onder allebei, dus minder dan 10 mensen en maximaal € 2 miljoen omzet, dan ben je een micro-onderneming. Je hoeft dan niet aan de wettelijke eisen te voldoen. Twijfel je hoe je deeltijders of seizoenskrachten meetelt, dan verwijst de ACM naar de gebruikersgids van de Europese Commissie over de mkb-definitie.
De tweede vraag is lastiger. De ACM spreekt van een e-handelsdienst: een website of app waar een consument iets kan kopen, huren, bestellen, afsluiten of reserveren. Dat is breder dan alleen een webshop. Een paar voorbeelden om het concreet te maken:
| Voorbeeld | Valt het onder de regels? |
|---|---|
| Kledingwebshop met 25 medewerkers | Ja, van zoeken en kiezen tot inloggen en betalen |
| Restaurant met 15 man personeel en online tafels reserveren | Ja, reserveren telt ook als e-handelsdienst |
| Installatiebedrijf van 12 mensen met een kleine shop voor filters en onderdelen | Ja, ook als maar een deel van de site iets verkoopt |
| Site die iets gratis aanbiedt in ruil voor je gegevens, met meer dan € 2 miljoen omzet | Ja, ook betalen met persoonsgegevens telt mee |
| Kapsalon met vier medewerkers, online afspraken en een omzet onder € 2 miljoen | Nee, als micro-onderneming ben je vrijgesteld |
| Adviesbureau van 20 mensen met alleen informatie en een contactformulier | Niet volgens de omschrijving van de ACM, want een consument sluit er niets af |
Je bouwer is niet verantwoordelijk, jij wel
Heb je de site laten maken door een bureau of freelancer, dan blijf jij volgens de ACM verantwoordelijk voor de toegankelijkheid. Leg daarom vooraf vast op welk WCAG-niveau er gebouwd wordt. Hoe je zulke punten in offertes naast elkaar zet, lees je in website-offertes vergelijken.
Aan welke eisen moet een toegankelijke webshop voldoen?
De ACM werkt met vier basisprincipes. Je site moet waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn. In gewone taal:
| Principe | Wat het voor je site betekent |
|---|---|
| Waarneembaar | Beschrijvingen bij afbeeldingen, ondertiteling bij video's, genoeg contrast en tekst die je groter kunt maken |
| Bedienbaar | Alles werkt ook met alleen een toetsenbord of met spraakbesturing, niet alleen met een muis |
| Begrijpelijk | Eenvoudige teksten, een vaste opbouw, duidelijke knoppen en foutmeldingen die zeggen wat er mis is |
| Robuust | De site werkt op verschillende apparaten, browsers en hulpmiddelen, ook na updates |
De technische uitwerking staat in de internationale standaard WCAG. De ACM vraagt niveau AA van WCAG 2.1 en schrijft dat WCAG 2.2 niveau AA in de loop van 2026 de nieuwe standaard wordt. Het advies is om nu al met 2.2 te werken. Dan hoef je straks niet opnieuw te verbouwen.
Naast de techniek vraagt de ACM nog een paar dingen die je makkelijk vergeet:
- Een toegankelijkheidsverklaring op je site die makkelijk te vinden is. Daarin leg je uit hoe je dienst werkt, ook met hulpmiddelen, en hoe je aan de regels voldoet. Je biedt de verklaring ook mondeling aan, bijvoorbeeld als geluidsfragment met de voorgelezen tekst
- Een klantenservice die kan vertellen hoe toegankelijk je dienst is, op een manier die voor iedereen werkt
- Een vaste werkwijze, zodat je site bij elke wijziging toegankelijk blijft. Een nieuw thema of een andere betaalplug-in kan het zomaar weer kapotmaken
Voor webshops komt er nog wat bij. Je geeft informatie over de toegankelijkheid van de producten die je verkoopt; die informatie moet je fabrikant of leverancier aan jou leveren. Inloggen en betalen moeten voor iedereen werken, en dat geldt ook voor mails en bijlagen die een klant daarvoor nodig heeft. Laat je klanten digitaal tekenen, dan moet ook dat toegankelijk kunnen.
Een keurmerk is niet verplicht
Je hebt geen certificaat, label of onafhankelijke WCAG-audit nodig, schrijft de ACM. Een audit laten doen mag, en het helpt je om te weten waar je staat. Maar wie je vertelt dat je zonder keurmerk niet aan de wet voldoet, heeft het mis. Het gaat erom dat de site werkt.
Waar gaat het in webshops het vaakst mis?
De ACM heeft een overzicht van toegankelijkheidsproblemen in de praktijk gepubliceerd. Veel ervan zitten precies op de plekken waar je geld verdient: het menu, de winkelwagen en de kassa.
| Probleem | Waar je het tegenkomt | Wat je eraan doet |
|---|---|---|
| Knoppen met alleen een icoon, zonder tekst-alternatief | Menu, winkelwagen, account, favorieten | Geef elke knop een tekst die een schermlezer kan voorlezen |
| Links die alleen een andere kleur hebben | Productbeschrijvingen, cookiemelding | Onderstreep links of zet er een pijltje bij |
| Geen zichtbare focus bij gebruik van het toetsenbord | Op de hele site, vaak bewust uitgezet | Zet de focusrand aan, zoals een duidelijke gekleurde rand |
| Vastzitten in een onderdeel | Zoekvelden met suggesties, pop-ups, menu's | Laat menu's en pop-ups sluiten met de Escape-toets |
| Captcha die niet met het toetsenbord werkt | Account aanmaken, inloggen | Liever geen Captcha, en anders een alternatief zoals een hoorbare versie |
| Velden zonder label erboven | Adresgegevens, kortingscode | Labels boven de velden, gekoppeld aan het veld, en foutmeldingen die zeggen hoe het wel moet |
| Automatisch invullen werkt niet | Bezorgadres | Gebruik de juiste autocomplete-waarden in je formulieren |
| Veranderingen worden niet doorgegeven | Product in het winkelmandje, foutmeldingen | Zorg dat een schermlezer meldt wat er op de pagina verandert |
| Taal verkeerd ingesteld | Engelse stukken tekst op een Nederlandse site | Stel de taal goed in, zodat een schermlezer het goed uitspreekt |
Het kortingscodeveld staat in die lijst, en juist dat veld gebruiken je klanten de komende weken. Wat je rond die dagen verder controleert, staat in Black Friday 2026.
Hoe test je zelf of je website toegankelijk is?
Voor een eerste check heb je geen speciale software nodig. Leg je muis weg en probeer een bestelling te plaatsen. De ACM beschrijft wat iemand met alleen een toetsenbord moet kunnen, en daar is deze test op gebaseerd:
Loop met Tab door de pagina
Met Tab spring je naar de volgende knop, link of invulveld, met Shift + Tab terug. Zie je steeds waar je bent? Zo niet, dan staat de focus uit.
Kies met Enter en de spatiebalk
Enter opent een link of knop, de spatiebalk vinkt vakjes en rondjes aan. Kies zo een maat, een bezorgdag en een betaalmethode.
Gebruik de pijltjestoetsen
Daarmee scroll je en loop je door keuzelijsten, zoals die voor je land of je bank.
Sluit alles met Escape
Cookiemelding, nieuwsbrief-pop-up, menu. Kom je er niet uit, dan zit een klant met alleen een toetsenbord daar ook vast.
Zoom flink in
Blijft de tekst leesbaar en kun je knoppen en links nog bedienen, of valt alles over elkaar heen?
Vul een formulier expres fout in
Typ een postcode met drie cijfers. Zegt de foutmelding wat er mis is en hoe het wel moet?
Kom je met je testbestelling helemaal door tot de betaalbevestiging, dan heb je de grootste drempels gehad. De volgende stap is je site laten voorlezen met een schermlezer, of iemand laten meekijken die er dagelijks een gebruikt. De ACM betrekt zelf ook ervaringsdeskundigen bij haar toezicht.
Helpt een toegankelijkheidsplug-in of overlay?
Nee, zegt de ACM. Een overlay is een tool die over je site heen ligt, met een knopje voor groter lettertype, ander contrast of voorlezen. Sommige beloven problemen automatisch op te lossen. Volgens de ACM kunnen ze de hulpsoftware van je bezoekers verstoren en een site juist minder toegankelijk maken. Je bent ook niet verplicht een voorleesknop te maken. Wat wel moet: de site zelf zo bouwen dat hij goed werkt met de schermlezer die je bezoeker al heeft.
Welke onderdelen hoeven niet toegankelijk te zijn?
Je hoeft niet je hele archief om te bouwen. De ACM noemt deze uitzonderingen:
- Video's, geluidsopnames en animaties die je vóór 28 juni 2025 online zette
- Pdf- en Word-bestanden van vóór 28 juni 2025. Wat je daarna plaatst, moet wel toegankelijk zijn, dus ook een nieuwe prijslijst of je retourvoorwaarden als pdf
- Archieven: oude onderdelen die je na 28 juni 2025 niet meer bijwerkt
- Kaarten met je locatie, als er een duidelijke routebeschrijving in tekst bij staat
- Inhoud van anderen waar je geen controle over hebt en niet voor betaalde, zoals berichten die gebruikers zelf plaatsen
Daarnaast zijn er twee uitzonderingen voor als het echt niet gaat. De eerste is een fundamentele wijziging: de aanpassing maakt van je dienst iets heel anders. De tweede is een onevenredige last: de kosten zijn onredelijk hoog tegenover het voordeel voor mensen met een beperking. Gebrek aan tijd of kennis telt daarbij niet. Beroep je je op een van de twee, dan meld je dat bij de ACM en leg je je onderbouwing vast. Meesturen hoeft niet, maar de ACM kan hem opvragen.
Wat moet je doen als je website nog niet voldoet?
Eerst herstellen. Lukt dat niet snel genoeg, dan moet je het melden bij de ACM. Hoe snel, hangt af van hoe zwaar het probleem is voor je klant:
| Impact | Wat het betekent | Melden binnen |
|---|---|---|
| Kritiek | Iemand met een beperking kan je dienst niet gebruiken en kan er ook niet omheen | 1 week |
| Serieus | Gebruik is deels onmogelijk, of lukt alleen met heel veel moeite | 1 week |
| Matig | Lastig, maar niet meer (deels) onmogelijk | 1 maand |
| Klein | Klanten kunnen er makkelijk omheen | 1 maand |
Los je het binnen die termijn op, dan hoef je niets te melden. Meld je wel, dan geef je aan welke onderdelen niet toegankelijk zijn, hoe zwaar de impact is, en je stuurt een plan mee met de datum waarop alles op orde is. Schuift die datum op, of vind je later problemen met een zwaardere impact, dan doe je een nieuwe melding. Verkoop je ook in andere EU-landen, dan meld je bij de toezichthouder van elk land.
De ACM kiest zelf websites uit om te onderzoeken, en consumenten kunnen melden dat een site voor hen niet werkt. Hoe de ACM optreedt, hangt af van hoe groot de problemen zijn en wat je doet om ze op te lossen. In maart 2026 maakte de ACM bekend dat ze de grootste bedrijven die het slechtst presteren op hun verbeterpunten wijst. Wie daarna niet of te weinig verbetert, riskeert handhaving.
Wat als je bedrijf onder de grens zit?
Dan ben je niet verplicht. De toetsenbordtest hierboven is toch de moeite waard. Een klant die je kassa niet bereikt, bestelt ergens anders, of hij nu een beperking heeft of gewoon met een kapot touchpad zit. De ACM schrijft zelf dat een ontoegankelijke webwinkel klanten kost, met en zonder beperking. Groeit je bedrijf richting de tien medewerkers, neem toegankelijkheid dan mee in je volgende verbouwing in plaats van het later apart te laten herstellen.
Een deel van het werk raakt aan dingen die al op je site horen te staan, zoals je verplichte bedrijfsgegevens. Heb je een webshop en bouw je de herroepingsknop nog in, test die knop en het formulier erachter dan meteen met alleen het toetsenbord.
Begin bij je kassa. Plaats zonder muis een testbestelling, van productpagina tot betaalbevestiging, en schrijf op waar je vastloopt. Die lijst is je eerste verbeterplan, en als je onder de regels valt ook meteen de basis voor je toegankelijkheidsverklaring.
